İzmir’deki Demir Ustaları: Geleneği Yaşatıyor

0

BEĞENDİM

0

Anadolu’nun derinliklerinden kökleri gelen ve yüzyıllardır yankılanan çekiç sesleri, modern dünyanın seri üretim yöntemlerine karşı hala durmaya devam ediyor. Bu bağlamda, unutulmaya yüz tutmuş sıcak demir ustalığının son temsilcileri, sadece demiri değil, aynı zamanda yok olmaya yüz tutmuş bir kültürü de ortaya çıkarıyorlar. Bunu gerçekleştirmek için bin derecelik ateşin karşısında ter döküyorlar ve geçmişle bugünü birleştirip geleneklerini yaşatmaya çalışıyorlar.

İzmir’in tarihi Kemeraltı Çarşısı, oldukça kapsamlı bir yapı olarak karşımıza çıkıyor. Binlerce iş yerini bir arada bulunduran bu çarşı, şehrin kültürel ve ticari belleğinin en önemli duraklarından biridir. Kemeraltı Çarşısı, pek çok eski mesleğin hala icra edildiği bir merkez konumunda ve bu yönüyle İzmir’in vazgeçilmezlerinden birisi olarak kabul ediliyor. Çarşının içindeki asırlık bir demirci dükkanı, geçmişten günümüze direnen fenomeniyle zamana meydan okuyor. Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde bir zamanlar çarşıların kalbi olan ancak günümüzde sessizliğe bürünen demirci dükkanları arasında, mesleğin son ustaları her sabah aynı heyecanla dükkanlarını açarak zanaatlarını sürdürüyor.

Günün ilk ışıklarıyla birlikte körüklerin başına geçen ustalar, cazibeli bir sanatla demire şekil veriyorlar. ‘Demir tavında dövülür’ sözü, Zanaatkar baba Ömer Akdemir ve oğlu Süleyman Akdemir için yaşam felsefesi haline gelmiş durumda. Fabrikasyon ürünlerin piyasayı kuşatmasına karşın, bu ustalar el emeğinden ödün vermeden eserlerini üretiyor ve görsel bir şölen sunuyorlar.

Yarım asırlık bir geçmişe sahip olan baba Ömer Akdemir ve oğlu Süleyman Akdemir, mesleğin zorluklarını ve güzelliklerini gözler önüne seriyorlar. Onlar, bu işin sadece geçim kaynağı olmadığını, aynı zamanda bir karakter terbiyesi sunduğunu vurguluyorlar. Ömer Akdemir, “Bizim işimiz sabır işi. Ateş seni yakar, duman seni yorar ama o kızgın demir örsün üzerinde istediğin şekli almaya başladığında tüm yorgunluğun uçar gider.” diyerek bu zanaatın ruhunu ifade ediyor. Ayrıca, genç kuşakların bu mesleği “zor” olarak tanımladığını belirterek, içindeki zarafeti ve ruhu keşfetmeleri gerektiğini ekliyor.

Sıcak demir ustaları, fabrikaların hızlı ve ucuz üretim yöntemlerine karşı durarak, moleküler yapı olarak daha dayanıklı ürünler üretiyorlar. Uzmanlar, el dövmesi ürünlerin seri üretime göre çok daha dirençli olduğuna dikkat çekiyor. Bu kadim meslek aynı zamanda, atık metallerin geri dönüştürülerek yeniden hayat bulabilmesi bakımından dünyanın en eski ‘çevreci’ iş kollarından biri olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda, bu sönmeye yüz tutan ateş genç sanatçılar ve tasarımcıların ilgisiyle yeniden canlanmaya başladı. Geleneksel tarım aletleri üretiminden demir heykeltıraşlığı ve butik bıçakçılık gibi alanlara evrilen bu zanaat, modern atölyelerde sanatla buluşma fırsatı buluyor. Ustalar, insan elinin değdiği her eserin makineden daha değerli olduğunun altını çizerken, körüğün nefesi ve çekicin ritmiyle bu mirası gelecek nesillere aktarmak için kararlılıklarını sürdürüyorlar. – İZMİR