Emeklilikte 25 Yıl Şartı: Mağduriyetlere Dikkat!

0

BEĞENDİM

0

Emeklilikte 25 Yıllık Sigortalılık Süresi ve Önemi

SGK Uzmanı Özgür Erdursun, Türkiye’de emeklilik sistemi üzerine kritik bilgileri paylaşarak, 4500 prim gününün önemini vurguladı. Emeklilik şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre değiştiğini belirten Erdursun, bunun, özellikle sigortalılık süresiyle ilgili bazı zorlukları beraberinde getirdiğine dikkat çekti. “4500 prim günü, kadınlar için 58, erkekler içinse 60 yaş şartı ile birlikte, 25 yıllık sigortalılık süresi şartının da tamamlanması gerekmektedir” dedi. Yani yalnızca yaş ve prim günü yeterli olmayıp, sigorta başlangıcından itibaren 25 yılın da dolması gerektiği ifade edildi.

Erdursun, “Burada asıl dezavantaj, genç yaşta sigortalı olmayan ve daha geç yaşta çalışmaya başlayan, 1999 sonrası sisteme dahil olan kişiler için belirgin hale geliyor” şeklinde konuştu. Bu bireyler, yaş şartını sağlasalar ya da 4500 prim gününü tamamlasalar bile, sigorta başlangıcından itibaren 25 yıllık zaman dilimi dolmadan emekli olamayacaklar. “Yani bir kişi yaşını ve prim gününü tamamlamış olsa bile, 25 yıllık sigortalılık süresi dolmadığı takdirde emeklilik hakkını elde edemez. Bu durum özellikle geç yaşta çalışmaya başlayanlar için ciddi bir mağduriyet yaratmaktadır” ifadelerini kullandı.

Dünya gazetesindeki yazısında Erdursun, Türkiye’de emeklilik sisteminin sigorta başlangıç tarihine göre farklı uygulamalar içerdiğini belirtti. “Özellikle 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı hale gelenler için geçerli olan düzenlemede en kritik unsur, 25 yıllık sigortalılık süresi şartıdır” dedi. Ancak bu şartın kimler için dezavantajlı olduğu sıklıkla yanlış anlaşılmaktadır. Bu dönemde sigortalı olan kişilerin emeklilik şartları; 4500 prim günü, kadınlarda 58 ve erkeklerde 60 yaş gerekliliğidir. Ek olarak, 25 yıllık sigortalılık süresinin de tamamlanması gerekmektedir.

Verilen örneğe göre, 2005 yılında sigortalı olan bir kişi, gerekli prim gününü tamamlayıp 58 ya da 60 yaşına ulaşsa bile, sigortalılık süresinin 2030 yılında dolacağı için emekliliği bu tarihe kadar gecikecektir. Bu nedenle, kişi tüm şartları sağladığını düşünse de yalnızca süre şartı nedeniyle emeklilik hakkını kullanamayacaktır. Sıklıkla yaş ve prim gününü tamamladıkları halde neden emekli olamadıklarını anlayamayan birçok vatandaş, sorunun temel kaynağının 25 yıllık sigortalılık süresi olduğunu sonradan fark etmektedir.

Bağ-Kur kapsamında ise farklı uygulamalar söz konusudur. 5400 prim günü ile emeklilik mümkün olurken, burada 25 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaz. Ancak bu durumda, emeklilik yaşı kadınlarda 60, erkeklerde ise 62 olarak uygulanmaktadır. Bu nedenle, süre şartına takılmak istemeyenler açısından Bağ-Kur bazı durumlarda alternatif bir yol olarak değerlendirilebilir.

8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için daha avantajlı bir sistem mevcuttur. Bu kişiler, 3600 prim günü, 15 yıl sigortalılık süresi ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartlarıyla emekli olabilmektedirler. 1 Mayıs 2008 sonrasında ise 25 yıllık sigortalılık süresi koşulu tamamen kaldırılmıştır. Bu dönemde, 4600 prim günü ile başlayarak kademeli bir şekilde artan prim günü şartı uygulanmakta; ancak ek olarak bir sigortalılık süresi koşulu aranmamaktadır.

Sonuç olarak, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar için 25 yıllık sigortalılık süresi, emekliliği belirleyen en kritik unsurlardan biridir. Özellikle geç yaşta sigortalı olan bireyler, yaş ve prim şartlarını yerine getirmiş olsalar bile bu süreyi doldurmadıkları için emekli olamamaktadırlar. Bu da emeklilik tarihlerinin beklenenden çok daha ileri bir tarihe sarkmasına sebep olmaktadır. Em