İzmir’de Yeni Endemik Bitki Türü Keşfedildi!

0

BEĞENDİM

0

İzmir’in Ödemiş ilçesinde, Batı Anadolu’ya özgü yeni bir bitki türü keşfedildi. Bu bitkiye ‘İzmir göbek otu’ adı verildi ve Türkiye’nin ilk endemik göbek otu türü olarak bilim literatürüne girdi. Ege Üniversitesi (EÜ) Botanik Bahçesi Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, konu hakkında yaptığı açıklamada, dünyada toplam 16 değişik göbek otu türünün bulunduğunu belirtti ve “Türkiye’de daha önce 7 göbek otu türü mevcuttu. Bu yeni türle birlikte ülkemizdeki göbek otu sayısı 8’e çıkmış oldu” dedi.

İzmir’in Ovacık Platosu’nda sürdürülen bilimsel çalışmalar sonucunda, bu yeni bitki türü tanımlanmış oldu. Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen bu ortak çalışmada bitkinin bilimsel adı ‘Umbilicus choripetalus’ olarak belirlenirken, Türkçe ismi ‘İzmir göbek otu’ olarak adlandırıldı. Ayrıca, bu bitki türü uluslararası bir bilim dergisinde yayımlanarak resmi literatüre girmiştir. Arazi çalışmaları ve türün morfolojik incelemeleri Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve Dr. Tuğkan Özdöl tarafından yürütüldü. Bunun yanı sıra, türün genetik ve filogenetik analizleri Hacettepe Üniversitesi’nden Dr. Barış Özüdoğru ve Dr. Ilgın Deniz Can tarafından gerçekleştirildi. Çalışmanın laboratuvar süreçleri ve ölçümlerine ise Dr. Ademi Fahri Pirhan ve Dr. Şükrü Arasan katkıda bulundular. Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos, arazi çalışmalarına ve makalenin değerlendirme sürecine destek verirken, Musa Geçit de saha gözlemleriyle katkı sağladı.

Bitkiyi tanımlayan Prof. Dr. Hasan Yıldırım, “İzmir’in Ödemiş ilçesi Ovacık Yaylası civarında volkanik bir alanda bu yeni bitki türünü keşfettik. Göbek otu olarak bilinen bir gruba ait olan bu bitkide, özellikle taç yapraklarının en dibe kadar ayrık olması dikkatimizi çekti ve bunun üzerine bir çalışma başlattık. Yaptığımız araştırmalarda, bu bitkinin dünyada var olan diğer herhangi bir göbek otu türü ile birebir aynı olmadığını ve farklılıklar gösterdiğini tespit ettik” dedi.

Prof. Dr. Yıldırım, ‘Umbilicus choripetalus’ türünün Mardin’de ve Sudan’da bulunan göbek otu türleri ile akraba olduğunu belirtti. Mardin’deki tür, Irak, İran ve Orta Doğu’ya kadar yayılım göstermekteyken, Sudan’daki tür ise yalnızca tek bir noktada biliniyor. Yıldırım, yaptığı DNA çalışmalarında yeni türün bu iki akraba türle yakın ilişkide çıkmasına rağmen özellikle taç yapraklarının dibe kadar ayrılmasıyla keskin bir fark gösterdiğini vurguladı.

Prof. Dr. Yıldırım, dünyada toplam 16 tane göbek otu türünün bulunduğunu, Türkiye’de 7 tanesi bulunduğunu ve bu yeni türle birlikte ülkemizdeki göbek otu sayısının 8’e ulaştığını aktardı. ‘İzmir göbek otu’ olarak adlandırılan bu bilimsel tür, hassas bir popülasyon düzeyine sahip olduğunu da belirten Yıldırım, “Gerçekleştirilen hesaplamalarda, bitkinin doğal ortamda yaklaşık 550 bireyinin bulunduğunu tespit ettik. Uluslararası Tür Koruma Birliği kriterlerine göre, bu tür her an tehlikeye girebilecek bir öneme sahip. Bu nedenle, bu alanda yapılacak herhangi bir taş ocağı veya maden çalışmasının önlenmesi gerekiyor. Bu bitkinin korunması, sadece Türkiye için değil, dünya için de büyük bir önem taşımaktadır” şeklinde konuştu.