22 Yılda Basın Özgürlüğü: Kısıtlama ve Sansür

0

BEĞENDİM

0

AKP İktidarının Basın Özgürlüğüne Etkileri

Yirmi iki yıl önce “yasakları bitirme” vaadiyle iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), bu süre zarfında basın ve ifade özgürlüğünü adım adım ortadan kaldırdı. AKP hükümetleri, her yasama döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden (TBMM) geçirdikleri yasaklayıcı ve baskıcı düzenlemelerle gazetecilerin özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını büyük ölçüde kısıtladı.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Türkiye’deki basın özgürlüğü kısıtlamalarını raporlaştırarak, Meclis’e getirilen ‘etki ajanlığı’ düzenlemesine karşı çıktı. Çakırözer, “22 yılda Meclis’tan geçen her düzenleme basın ve ifade özgürlüğüne darbe vurdu. Özellikle tek adam yönetiminde bu baskılar olağanüstü şekilde arttı. Şimdi de TBMM’de görüşülecek olan bu düzenlemeyle Türkiye’de özgür yayın ve araştırma çalışmaları yasaklanmak isteniyor” şeklinde ifadelere yer verdi.

İlk Kısıt Lamalar: 2007 Yılı

Çakırözer’in derlediği çalışma, AKP’nin ifade özgürlüğünü yok etme yönündeki yasal ve idari düzenlemelerini detaylandırıyor. 2007 yılında kabul edilen 5651 sayılı yasa, hükümete internet haber sitelerine erişim engelleme yetkisi vermesiyle bu durumu başlattı. Bu yasanın ardından 2014, 2015, 2016, 2020 ve 2022 yıllarında defalarca değişiklikler yapıldı ve her seferinde özgürlükleri daha fazla kısıtlayan düzenlemeler yürürlüğe girdi.

OHAL ve Medya Üzerindeki Etkisi

15 Temmuz 2016’daki FETÖ darbe girişiminden sonra ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) yönetimi, Türkiye’deki medya yapısını köklü bir şekilde değiştirdi. Bu dönemde birçok muhalif medya kuruluşu kapatıldı ve gazetecilere karşı ciddi yargı süreçleri başlatıldı.

Tek Adam Rejimi ve Yaşanan Baskılar

2017’de tek adam yönetimine geçilmiş olması, basın ve ifade özgürlüğüne olan baskıları daha da artırdı. Mart 2018’de Radyo ve Televizyon Üst Kurumu’na (RTÜK) internet yayınlarını denetleme yetkisi verilmesiyle, dijital platformlara müdahale edilmesinin yolu açıldı.

Yargı Reformu ve Basın Özgürlüğü

Ekim 2019’da Yargı Reformu Paketi yürürlüğe girdi; bu paket, haber verme ve eleştiri amaçlı düşünce açıklamalarının suç oluşturmayacağına dair bir düzenleme getirdi. Ancak gazetecilere yönelik soruşturma ve tutuklamalar bu yasaya rağmen devam etti.

Medya ve Cezaevleri: 2020’nin Durumu

Nisan 2020’de, Covid-19 salgını nedeniyle gerçekleştirilen infaz yasasında, cinayet, tecavüz gibi suçlardan cezaevinde yatan hükümlüler serbest bırakıldı. Ancak gazeteciler bu düzenlemeden faydalandırılmadı, bu da adalet sistemine dair ciddi bir sorun teşkil etmekteydi.

Yeni Sosyal Medya Yasası: Temmuz 2020

Temmuz 2020’de kabul edilen sosyal medya yasası, sosyal medya platformlarına yönelik ağır cezalar getirdi. Bu yasa ile hükümet, ‘unutulma hakkı’ adı altında birçok eleştirel haberi internetten kaldırdı.

Yeni Olası Tehlikeler: 2024 İhtimali